Aktualności

Place zabaw – kapitał społeczny

Kolorowe i bezpieczne urządzenia oraz ogrodzony teren – to atuty modernizowanych oraz nowych placów zabaw powstających w Katowicach. W ramach programu „Bezpieczne place zabaw” stworzono kilkanaście takich miejsc. Koszt wykonania jednego to około 150 tys. zł. Miasto zainwestowało tam, gdzie wnioskodawcy zobowiązali się do bieżącego utrzymania placów.
Na temat potrzeb psychologicznych dzieci korzystających z rekreacji z dr hab. Zofią Dołęgą, kierownikiem Zakładu Psychologii Rozwoju i Wychowania z Uniwersytetu Śląskiego rozmawia Sławomir Rybok.

Specjaliści podkreślają, jak ważna jest rekreacja. Jakie są jednak potrzeby psychologiczne dzieci związane z zabawą wspólnie zorganizowaną właśnie w takich miejscach, jak place zabaw?

Każdy dobry opiekun dzieci wie, że ruch to zdrowie. Place zabaw dla dzieci z pewnością zachęcają do aktywności fizycznej, a ta z kolei poprawia sprawność motoryczną i wzmaga odporność zdrowotną. Dobrze zaprojektowane i bezpiecznie piramidy, zjeżdżalnie, piaskownice, ścieżki gimnastyczne itp. zaspokajają „głód ruchu” u dzieci. Sprzyjając wydatkowaniu energii, są sprzymierzeńcami w walce z coraz powszechniejszą u dzieci otyłością, wadami postawy i innymi przypadłościami wieku rozwojowego. Poprawiają też koordynację pracy mózgu, co w jakimś zakresie może chronić przed ryzykiem dysleksji. Place zabaw, nazywane ogródkami jordanowskimi (od oryginalnego na skalę światową pomysłu lekarza Henryka Jordana), są okazją do kontaktów społecznych. A trzeba pamiętać, że we współczesnych małych rodzinach dzieci dość często są jedynakami i odpowiednio zorganizowana przestrzeń publiczna zaspakaja potrzebę kontaktu z rówieśnikiem oraz sprzyja socjalizacji. Dzieci poznają innych użytkowników przestrzeni publicznej, społeczne reguły, np. że trzeba szanować uczestników zabawy, dzielić się, współpracować, przepraszać i prosić o pewne względy, mogą poczuć też gorycz niezaproszenia do wspólnej zabawy. Kontakt z innymi uczy je kooperacji, łagodnej rywalizacji, najczęściej hamuje agresję. Zabawy wspólne kształtują społeczną tożsamość dzieci i trwałą motywację prospołeczną. Dzieci poprzez zabawę o charakterze grupowym dostarczają sobie odpowiedzi na pytanie: „kim jestem, gdy przebywam z innymi”? Nabywają zdolności bycia partnerem nawet wówczas, gdy zabawa ma charakter równoległy, tj. dzieci bawią się obok siebie, chociaż nie ze sobą. Dobrze zorganizowane przestrzenie placów zabawowych odpowiadają też na potrzeby estetyczne dzieci, rozwijają ich wyobraźnię, pomysłowość i otwartość na wrażliwy, bogaty w umówione, symboliczne treści świat wewnętrzny towarzyszy zabaw.

Rodzice i opiekunowie podkreślają, jako bardzo ważny, fakt bezpieczeństwa podczas zabawy. Czy nowoczesne urządzenia, ale i ogrodzenie terenu sprzyja wyodrębnieniu przyjaznej dla nich przestrzeni?

Przestrzenie placów zabawowych to generalnie dobra oferta także dla dorosłych. Najczęściej towarzyszy im poczucie dobrze sprawujących opiekę, wrażliwych na potrzeby dzieci wychowawców. Nie zawsze są oczywiście tego w pełni świadomi, ale intuicyjnie czują, że ogrodzone miejsce zabawy dla ich dzieci jest sprzyjające. Czują wówczas, że robią coś sensownego dla nich i dla samych siebie. Wystarczy przejść się na takie place, by zobaczyć, jak dorośli spędzają tam czas: są zadowoleni, rozluźnieni, nie spieszą się, rozmawiają. Miejsca te oferują po prostu relaks, bez konieczności izolowania się od innych. Można górnolotnie powiedzieć, że przestrzeń placów zabawowych to obszar tworzący międzypokoleniowy kapitał społeczny.

Place zabaw czy większe strefy aktywności rodzinnej zapraszają nie tylko dzieci i młodzież, ale i dorosłych, również osoby w podeszłym wieku, łączą więc w sobie propozycję rekreacji dla wielu pokoleń.

Miejskie place zabawowe sprzyjają integracji społecznej. Najczęściej jest tak, że systemy opieki i wychowania, zwłaszcza edukacyjny, ustawia dzieci i młodzież w roli uczniów, a dorosłych roli nauczycieli. Tymczasem, szczególnie strefy aktywności rodzinnej, dają młodym ludziom możliwość zobaczenia dorosłych w innych rolach, gdy ci ostatni swobodnie rozmawiają, dyskutują, bawią się, trenują jakiś sport. Dla osób starszych z kolei, zwłaszcza samotnych, i dla tych, którzy nie mają na co dzień szczęścia kontaktować się z dziećmi, strefy aktywności rodzinnej są polem obserwacji zachowań dziecięcych, poznawania ich języka, sposobu zachowania, zainteresowań, itp. To może wzmacniać wzajemną międzypokoleniową tolerancję.

Nie zapominamy też o osobach niepełnosprawnych.

Oczywiście, międzypokoleniowa tolerancja może działać także w drugą stronę. Dzieci przebywając z tymi, którzy mają jakieś kłopoty zdrowotne, np. trudności w poruszaniu się, dostrzegają inny świat. To ważny element poznawczy i emocjonalny zarazem. Korzystanie z placów zabaw uczy bowiem, że świat wokół jest różnorodny i bogaty, ale nie cukierkowy i jednowymiarowy, jak z reklam. Że ludzie różnie wyglądają i mogą mieć specjalne potrzeby, które należy respektować. Doświadczenia tego rodzaju są podstawą empatycznej wrażliwości. Chodzi o to, by okazji do tego było jak najwięcej.


dr hab. Zofia Dołęga,
kierownik Zakładu Psychologii Rozwoju i Wychowania z Uniwersytetu Śląskiego


Źródło: http://www.katowice.eu/pl/nasze-miasto/inwestycje/wieloletni-plan-inwestycyjny/bezpieczne-place-zabaw.htm

Senior na karuzeli

Kto powiedział, że place zabaw muszą być przeznaczone tylko dla dzieci? Huśtawki i karuzele pełne wyłącznie rozwrzeszczanych kilkulatków minęły. Teraz obok nich możecie na parkowych placach zabaw spotkać również ich babcie i dziadków.

Chociaż w Polsce aktywność seniorów nadal kojarzy się z głównie ze spędzaniem czasu przed telewizorem, robieniem na drutach lub śledzeniem najświeższych promocji w supermarketach, to wkrótce się zmieni. Coraz popularniejsze stają się w Polsce tzw. place zabaw dla seniorów, które mają zachęcić osoby z pokolenia 50+ do aktywności fizycznej na świeżym powietrzu.

Place zabaw, de facto, są raczej fitness parkami, w których znajdują się przyrządy do lekkich ćwiczeń fizycznych, stacjonarne rowerki i ścieżki zdrowia. Pomysł przyszedł do nas oczywiście z Zachodu, gdzie tego typu miejsca istnieją od dawna. Ich celem jest zapewnienie osobom starszym miejsc, gdzie mogą wykonywać łagodne ćwiczenia, pomagający utrzymać w dobrej kondycji ich plecy, nogi i ręce. Mają one być alternatywą dla tradycyjnych siłowni, które zwykle okupowane są przez ludzi młodych. Przez co seniorzy, ze względu na poczucie wstydu, często z nich rezygnują.

W Polsce są już podobne miejsca w większych miastach, takich jak Kraków, Szczecin, czy ostatnio Poznań. Jednak mając na uwadze fakt, że w naszym kraju mamy do czynienia z tzw. społeczeństwem starzejącym się, co oznacza, że rodzi się u nas coraz mniej dzieci, a wzrasta liczba osób starszych, możemy być pewni, że będzie powstawać coraz więcej tego typu inicjatyw.

Polacy po 60-tce stanowią obecnie 17% społeczeństwa, a szacuje się, że w kolejnych latach będzie ich coraz więcej. Według niektórych prognoz w 2030 roku ma ich być nawet 10 milionów.

Przypomnijmy, że 1. października przypada, jeszcze mało popularny w Polsce, Międzynarodowy Dzień Seniora.



Źródło: http://www.we-dwoje.pl/senior;na;karuzeli,artykul,20884.html

Ogrodowy plac zabaw

Powinien być położony jak najdalej od ulicy i widoczny z okna, tarasu czy innego miejsca, z którego dorosłym łatwo jest obserwować dzieci. Dobrze też, jeśli jest przynajmniej częściowo zacieniony, a także osłonięty z dwóch lub trzech stron. Warto też zadbać, aby najkrótsza droga od domu do placu zabaw nie prowadziła przez nasze ozdobne rabaty.
Wybierając urządzenia do zabawy, zawsze trzeba pamiętać, jak dużą przestrzenią przeznaczoną dla dzieci dysponujemy. Nie mogą być stłoczone, bo dobra zabawa oznacza swobodę działania. Dlatego wokół każdego urządzenia trzeba pozostawić strefę bezpieczeństwa wolną od wszelkich wystających i twardych elementów. Jeżeli stawiamy huśtawkę, ważkę, zjeżdżalnię lub urządzenie do wspinania (fort), zalecana jest odległość nie mniejsza niż 1,5 m w każdą stronę od krawędzi elementów, a w pozostałych przypadkach (piaskownica, koń na sprężynie, mały domek ) – 1 m. Zadbajmy o to, by kupione czy samodzielnie zbudowane urządzenia do zabawy były solidnie wykonane: stabilne, z elementów o gładkich powierzchniach, trwałe. Kupując w sklepie, sprawdzajmy certyfikaty zapewniające o użyciu materiałów i elementów bezpiecznych dla zdrowia dzieci.
Nie musimy urządzać placu zabaw tak wyposażonego jak w parku. W przydomowym ogrodzie maluchom wystarczy piaskownica i huśtawka, ale ponieważ im dzieci są starsze, tym więcej powinny mieć możliwości aktywnego spędzania czasu – dobrze jest przewidzieć miejsce na jedno czy dwa kolejne urządzenia.
Dzieciom pięcio-siedmioletnim warto postawić domek do zabawy, starszym – domek na drzewie, z linami, drabinkami i zjeżdżalnią, lub fort. Nastolatki chętnie wyładowują energię, grając w koszykówkę lub siatkówkę. Wprawdzie najchętniej spędzają czas poza domem, warto jednak – jeśli tylko jest na to miejsce – postawić przy bocznej elewacji tablicę do koszykówki lub wygospodarować miejsce na małe boisko do siatkówki. Pojedyncze urządzenia można ustawiać na trawie, ale jeżeli chcemy stworzyć plac zabaw z rozmaitymi urządzeniami zachęcającymi do aktywności ruchowej, warto zainwestować w nawierzchnię amortyzującą upadki.
W świecie roślin

Jako podstawę kompozycji ogrodu zakładanego z myślą o małych i średnich dzieciach warto wybrać rośliny, które są łatwe w uprawie, nie mają dużych wymagań siedliskowych, szybko rosną, dobrze odrastają po przycięciu czy złamaniu i są na tyle pospolite, że w razie zniszczenia bez problemu będzie można kupić nowe.
Jeżeli wiemy, że nasze dziecko chętnie pomaga nam przy pracach ogrodowych, wydzielmy mu choćby jedną rabatę i pozwólmy sadzić i siać własne rośliny. Często nawet małe, trzy-czteroletnie dziecko znajduje wiele przyjemności w pielęgnowaniu roślin. Dla takich maluchów wybierzmy gatunki i odmiany szybko rosnące, najlepiej o efektownych kwiatach. Wiele radości sprawia też dzieciom mała grządka warzywna: samodzielnie wyhodowany zielony groszek, pomidory z własnego krzaka, truskawki i poziomki, kabaczki i patisony, słoneczniki czy rośliny przyprawowe takie jak bazylia, mięta, szałwia, oregano. Dzieciom starszym, pięcio-dziesięcioletnim, można powierzać zadania ambitniejsze: sianie i przerywanie sałaty, rzodkiewek czy buraków, a nawet pielęgnację większych grządek. Dzieci – zwłaszcza te kilkuletnie – uwielbiają razem z dorosłymi grzebać w ziemi, a potem jeść owoce prosto z krzaka. Czują się dumne ze swych obowiązków, a potrawy przygotowane z produktów przyniesionych z własnej grządki smakują nieporównanie lepiej niż inne. Ogrodowe zadania uczą odpowiedzialności i kontaktu z przyrodą, a to bardzo się w życiu przydaje. Dla nastolatków praca w ogrodzie zazwyczaj przestaje być zabawą, a spędzanie czasu wraz z rodzicami jest mniej atrakcyjne. Pielęgnacja ogrodu staje się częścią ich domowych obowiązków, ale potrafią docenić urok tego miejsca.




Źródło: http://www.wymarzonyogrod.pl/1268_4345.htm

Nowy plac zabaw nad Brysiowym

Mali siemianowiczanie zyskali dzisiaj kolejny, nowy plac zabaw. Jest on zlokalizowany na Bytkowie, nieopodal stawu Brysiowego,. Uroczystego przecięcia wstęgi dokonały same dzieci, którym asystowali zastępca prezydenta Dariusz Bochenek oraz przewodniczący Rady Miasta Andrzej Gościniak. Z satysfakcją przyglądali się temu pracownicy Wydziału Ochrony Środowiska UM, którzy pilotowali to zadanie.

Pierwszy plac zabaw w Parku Bytkowskim wybudowano 16 lat temu, zabudowane urządzenia zabawowe były oblegane przez bawiące się dzieci. Dewastowane i niszczone przez lata zabawki na bieżąco remontowano i naprawiano. Takiego „łatania” nie sposób jednak było przeciągać w nieskończoność.

Podjęto decyzję, aby urządzić na miejscu starego – nowy i nowoczesny plac, który nie tylko będzie oferował dzieciom bardziej urozmaiconą zabawę, ale także zapewni im większe bezpieczeństwo.

Za pieniądze gminne posadowione więc nowe urządzenia zabawowe - zestaw kolorowe podwórko, linarium obrotowe,piramidę mini,huśtawkę - bocianie gniazdo, karuzelę podłogową, karuzelę z czterema siedziskami, huśtawki ważki oraz kiwaki. Nawierzchnie placu wykonano zgodnie z obecnie obowiązującymi normami wykorzystując piasek, żwir i syntetyczne tworzywo.


autor: Ewa Roch - Wyrzykowska


Źródło: http://www.siemianowice.pl/isi/index.php?op=show&cat=2&nid=10852

Uzasadnienia psychologiczne za tworzeniem Placów Zabaw.

Aktywność fizyczna, zwłaszcza w miejscu do tego przystosowanym, na świeżym powietrzu i w gronie rówieśników, należy do ulubionych zajęć dzieci.

Nic ich nie powstrzyma przed spontaniczną zabawą na placu zabaw, gdzie mogą wspinać się na drabinki czy kręcić na karuzeli. Stworzony specjalnie dla dzieci, bezpieczny oraz dostosowany do oczekiwań i potrzeb maluchów w różnym wieku, plac zabaw służy rozwojowi zarówno fizycznemu, jak i psychicznemu dziecka.

Plac zabaw na świeżym powietrzu jest idealnym miejscem dla aktywności ruchowej
Wspólna zabawa z rówieśnikami na placu wyposażonym w atrakcyjne sprzęty sprawia dzieciom wiele radości, ale, co jest niezwykle istotne, przyczynia się również do ich rozwoju fizycznego oraz uczy współżycia w grupie. Zachęcanie dziecka do aktywności fizycznej od najmłodszych lat, przeradza się w pozytywne nastawienie do aktywnego stylu życia w późniejszym wieku.

Wpływ aktywności ruchowej na rozwój układu kostnego i całego organizmu
Regularna aktywność fizyczna, obok diety dostarczającej odpowiednią ilość wapnia i witaminy D, jest niezbędna w procesie wzrostu i kształtowania się układu kostnego dziecka. Ruch wzmacnia wytrzymałość kości, sprzyja prawidłowemu kształtowaniu powierzchni stawowych, ale dzieje się tak tylko wtedy, kiedy ćwiczenia dostosowane są do wieku i możliwości dziecka. Niedostateczna ilość ruchu może doprowadzić do mniejszej sprawności stawów, a nadmierne obciążenie ćwiczeniami do nieprawidłowego ich ukształtowania. Aktywność fizyczna ma ponadto fundamentalne znaczenie dla rozwoju prawidłowej postawy ciała, elastyczności stawów, mięśni i ogólnej kondycji.

Dodatkowo wysiłek, śmiech i krzyk przyczyniają się do rozwoju układu oddechowego, zwiększenia pojemności płuc, dotlenienia organizmu, a przede wszystkim do zwiększenia jego wydolności.

Wpływ aktywności ruchowej na rozwój emocjonalny (zabawa) i społeczny (integracja)
Z obserwacji matek wynika, że place zabaw przynoszą dzieciom wiele radości i jest to jeden z ulubionych sposobów spędzania czasu. Naturalną potrzebą dziecka jest przebywanie w atrakcyjnym środowisku, wśród kolegów i koleżanek. Bezpośredni kontakt umożliwia rywalizację i rozwój kreatywności, uczy współpracy i współzawodnictwa. Dziecko poznaje zasady współżycia w grupie oraz własne możliwości. W ten sposób buduje swoje relacje i odnajduje się w gronie rówieśników. W trakcie aktywnej zabawy dziecko zdobywa wiedzę i doświadcza uczuć, które budują bazę doświadczeń na przyszłość.

Place zabaw – ważny element w rozwoju dziecka
Atrakcyjnie wyposażone place zabaw, poza wzmacnianiem sprawności fizycznej, sprzyjają również rozwojowi psychomotorycznemu poprzez zabawę dostosowaną do wieku i odpowiednio do oczekiwań dziecka. Większość urządzeń służących zabawie, które zostały opracowane według specjalistycznych norm i standardów, uwzględnia możliwości i potrzeby ruchowe dzieci w różnym wieku: od maluchów po dzieci w wieku szkolnym.

Specjaliści w dziedzinie fizjoterapii wyznają biologiczne prawo Delpecha i Wolffa, które stwierdza, „że kość rośnie prawidłowo pod warunkiem działania równomiernie rozłożonych sił nacisku i pociągania”. W świetle tej zasady regularne ćwiczenie sprawności na takich sprzętach jak drabinki i pomysłowo zbudowane konstrukcje przestrzenne, jest zabawą szczególnie korzystną dla zdrowia.

Dobre place zabaw są przystosowane do aktywności zalecanej kilkulatkom w okresie ich najbardziej intensywnego wzrostu. Specjalnie opracowane sprzęty mają za zadanie pobudzać do zrównoważonego wysiłku, w sposób, który stymuluje wzrost kości, nie osłabiając jednocześnie ich konstrukcji i struktury. Wszystkie urządzenia powinny być projektowane tak, aby umożliwiały dzieciom bezpieczną zabawę a jednocześnie pozwalały na rozwijanie różnych partii ciała i umiejętności.

Co można znaleźć na placu zabaw?

PIASKOWNICA jest dobra dla dzieci w każdym wieku. Kontakt ze specyficzną fakturą piasku jest dla dzieci nowym doświadczeniem, ponieważ wcześniej miały do czynienia głównie z plastikowymi zabawkami o gładkiej powierzchni np. gryzakami. Podczas zabawy w piasku dziecko rozwija zmysł dotyku, a rozmaite wyzwania np. przewracanie do góry dnem wypełnionych foremek, pozwala doskonalić precyzję i koordynację ruchów.

KARUZELA TARCZOWA pomaga rozwijać zmysł równowagi oraz koordynację. Zabawa na karuzeli jest odpowiednia zarówno dla młodszych dzieci, które mogą stopniowo przyzwyczajać się do ruchu obrotowego w asyście rodzica jak i dla starszych, które mają bardziej wykształconą tzw. odwagę ruchową.

HUŚTAWKA WAŻKA pełni szczególną rolę w kształtowaniu mięśni nóg w trakcie odbijania się od podłoża i przy amortyzowaniu sił grawitacji przy opadaniu. Równoczesne wspieranie się i przytrzymywanie na drążku wpływa na wzmacnianie siły obręczy barkowej. Podczas zabawy na huśtawce dziecko uczy się koordynacji ruchów i utrzymywania równowagi a dodatkowo poznaje nowy wymiar własnego ciała – ciężar.

HUŚTAWKA KLASYCZNA to jeden z najpopularniejszych przyrządów. Rodzaj siedzenia jest decydującym elementem, który warunkuje bezpieczne użytkowanie przez dzieci z różnych grup wiekowych. Dla najmłodszych – do 3 lat przeznaczone są sztywne huśtawki z poprzeczką i oparciem. Mimo, iż to rodzice służą w pierwszym okresie swoją pomocą przy huśtaniu, dzieci szybko osiągają samodzielność po osiągnięciu umiejętności utrzymywania równowagi oraz koordynacji ruchów. Huśtanie reguluje napięcie i siłę mięśni tułowia, ramion i nóg. Podobne funkcje z korzyścią dla ogólnego rozwoju dziecka pełnią BUJAKI, których zabawna forma od razu nasuwa skojarzenia ze szczęśliwym okresem dzieciństwa.

ZJEŻDŻALNIA towarzyszy dziecku od najmłodszych lat aż do... dojrzałości, gdy przyjemność zjeżdżania do wody ćwiczą na basenie nawet dorośli. Pokonanie pierwszego strachu przed bezwładnym zjechaniem jest pierwszym ćwiczeniem kształtującym „odwagę ruchową”. Najmłodszym dzieciom towarzyszą opiekunowie asekurując bezpieczne korzystanie z huśtawki, starsze dzieci muszą same wdrapać się po drabince na szczyt. Frajda ze zjeżdżania w pełnym pędzie jest tym większa, gdy ustawia się kolejka kolegów i należy szybko zsunąć się w dół, utrzymanie równowagi wymaga sprawnej koordynacji ruchowej.

Najbardziej wymagającym sprzętem do zabaw jest fantazyjny ZESTAW GIMNASTYCZNO - SPRAWNOŚCIOWY. Jest to konstrukcja zawierająca trapy z lin, ukośne i poziome drabinki, poprzeczne platformy i wbudowane na wysokości domki. Cały układ zachęca dzieci do odkrywania nowych sposobów pokonania całej struktury i ćwiczenia siły mięśni całego ciała. Pobudzając wyobraźnię taka zabawa kształtuje równocześnie planowanie przestrzenne ruchu i koordynację ruchową.

Bezpieczeństwo placów zabaw
Naczelnym warunkiem stworzenia dobrego placu zabaw jest przemyślana lokalizacja (w miejscu zamieszkania rodzin z dziećmi), ogrodzenie wskazujące na wyłączne użytkowanie zgodne z przeznaczeniem i umożliwiające kontrolę opiekunów nad dzieckiem oraz nieprzypadkowe wyposażenie. Konstrukcje sprzętów do zabaw powinny być opracowane, wykonane i zamontowane przez profesjonalistów. Zarówno rodzaj jak i wymiary oraz materiał mają ogromne znaczenie dla stymulowania rozwojowej aktywności fizycznej dzieci.

Bezpieczeństwo dzieci na placach leży przede wszystkim w gestii rodziców i opiekunów. Po początkowych trudnościach z zaadaptowaniem się do nowych wrażeń i zapanowaniem nad koordynacją obustronną, dzieci odczuwając przyjemność z zabaw na karuzeli, różnych huśtawkach i bujakach, drabinkach, itp. mogą wymuszać zbyt duże przyspieszenie obrotów, zbyt silne rozhuśtanie do znacznych wysokości i w efekcie stracić kontrolę nad własnym ciałem. Z tego względu zaleca się, aby najmłodsze dzieci korzystały z takiej zabawki zawsze w asyście dorosłego opiekuna.



Źródło: http://dlugie.pomorze.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=21:powrtacam-do-tematu-plac-zabaw-dla-dzieci&catid=12:refleksje&Itemid=43